Warmtepomp installeren in een bestaande woning: test, radiatoren, premie en btw

Een warmtepomp in een bestaande woning kan, maar niet in elk huis zonder voorbereiding. Hij levert warmte op lage temperatuur, en uw woning moet met die lage temperatuur warm raken. Dat lukt als het huis goed genoeg geïsoleerd is en de radiatoren of de vloerverwarming genoeg oppervlak hebben.

Vlaanderen zet de stappen in een vaste volgorde: eerst isoleren, dan de verwarming op lage temperatuur laten werken, en pas daarna een warmtepomp kiezen. Die volgorde spaart geld, want een goed geïsoleerd huis heeft een kleiner en goedkoper toestel nodig.

Is uw woning klaar voor een warmtepomp?

Vlaanderen geeft een eenvoudige test die u zelf doet met uw huidige ketel. Zet op een winterdag de aanvoertemperatuur van de ketel op 50 graden. Laat de thermostaat 's nachts een of twee graden zakken. Kijk dan of het huis 's ochtends snel genoeg opwarmt, ook na een koude nacht, en of het overdag comfortabel blijft.

• Lukt dat, dan is uw afgifte klaar voor een warmtepomp.
• Lukt dat niet, dan moeten de radiatoren of de vloerverwarming eerst aangepast worden, of moet er eerst geïsoleerd worden.

Daarnaast biedt Vlaanderen de online tool Warmtepompklaar? voor een eerste inschatting. Een installateur maakt daarna een warmteverliesberekening: hoeveel warmte verliest uw huis op de koudste dag? Dat getal bepaalt het vermogen van de warmtepomp. Een te groot toestel kost meer en slaat vaker aan en af.

Radiatoren houden of vervangen?

Hoe lager de temperatuur waarmee uw verwarming toekomt, hoe zuiniger een warmtepomp werkt. Vlaanderen geeft deze bovengrenzen voor de aanvoertemperatuur:

Oude radiatoren hoeven dus niet per se weg. Volgens Vlaanderen zijn ze na grondige isolatie in veel gevallen te groot voor wat de woning nog nodig heeft, en dus geschikt voor lage temperatuur. Volstaan ze niet, dan zijn er drie oplossingen:

• een radiator of convector bijplaatsen in de koudste kamers;
• kleine radiatoren vervangen door grotere of door ventilo-convectoren;
• vloerverwarming leggen waar de vloer toch vernieuwd wordt.

Dat laatste hoeft geen nieuwe opbouw te zijn: infrezen in de bestaande chape kan zonder vloerverhoging. Meer daarover in de gids vloerverwarming in renovatie.

Lucht-water, bodem-water of hybride?

Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt het water voor radiatoren of vloerverwarming. Hij is de meest gekozen warmtepomp in een bestaande woning: geen boring, een buitenunit en een binnendeel.

Een bodem-waterwarmtepomp haalt warmte uit de grond, via een boring of een collector in de tuin. Ze werkt het hele jaar met een stabiele bron, maar de boring maakt ze duurder en vraagt ruimte.

Een hybride warmtepomp werkt samen met een gasketel, die bijspringt op de koudste dagen. Ze past waar de afgifte nog niet klaar is voor alleen lage temperatuur. Twee kanttekeningen: de premie is lager, en de tijdelijke btw-regeling van 2026 tot en met 2030 geldt niet voor een hybride warmtepomp.

Verwarmt u vandaag met stookolie: in een bestaand gebouw mag sinds 1 januari 2022 geen stookolieketel meer geplaatst of vervangen worden als er een aardgasnet aan het gebouw ligt. Een warmtepomp is dan de logische vervanger.

Waar komt de buitenunit?

Sinds 1 maart 2026 is de buitenunit van een warmtepomp vrijgesteld van vergunning in de tuin, op een gevel of op een plat dak, tot op 2 meter van de perceelsgrens of tegen een bestaande scheidingsmuur. Nieuw is dat de voorgevel en het platte dak er nu ook onder vallen. Voor een rijwoning zonder ruime tuin maakt dat een verschil.

Een buitenunit maakt geluid. Plaats hem niet onder het slaapkamerraam van de buren en bespreek de plek vooraf met hen. De binnenunit, de boiler en eventueel een buffervat vragen een technische ruimte.

Welke premie en btw gelden in 2026?

Btw. Van 2026 tot en met 2030 betaalt u 6% btw op de levering en plaatsing van een warmtepomp, ook in een woning jonger dan tien jaar en in nieuwbouw. U bent eindverbruiker en de woning dient hoofdzakelijk als privéwoning. De regeling geldt niet voor een hybride warmtepomp. Een nieuwe gas- of stookolieketel krijgt bij renovatie sinds de zomer van 2025 21%.

Premie. Mijn VerbouwPremie geeft voor een warmtepomp een vast bedrag dat afhangt van uw inkomenscategorie. Sinds 1 maart 2026 is de warmtepomp voor categorie een en twee het enige werk met premie.

Tot eind februari kregen categorie een en twee voor lucht-water nog 2.250 euro. In categorie drie en vier kan de premie tot 50 procent hoger uitvallen in een gebied zonder aardgas of als de warmtepomp elektrische weerstandsverwarming vervangt.

De voorwaarden:

• de woning was voor 1 januari 2014 aangesloten op het elektriciteitsnet;
• de warmtepomp is nieuw en geplaatst of gevalideerd door een Rescert-gecertificeerde installateur;
• de afgiftetemperatuur is maximaal 55 graden;
• een warmtepomppremie per woning en aanvrager per 10 jaar;
• aanvragen kan tot en met 31 december 2027, binnen 2 jaar na de laatste factuur.

Wat kost een warmtepomp in een bestaande woning?

Een geplaatste lucht-waterwarmtepomp kost volgens fabrikant Bosch 15.000 tot 23.000 euro. Daarbovenop komen in een bestaande woning soms de aanpassingen aan de afgifte, zoals grotere radiatoren of vloerverwarming. Wat er precies in een prijs zit, en hoe u offertes vergelijkt, staat in de gids wat kost een warmtepomp.

Hoe pakt u het aan?

Begin bij de woning, niet bij het toestel. Kijk eerst wat uw EPC zegt over isolatie: de EPC-berekening geeft een eerste beeld van waar de winst zit. Doe daarna de test op lage temperatuur, en laat een installateur het warmteverlies berekenen.

SN Group combineert de stappen in een plan: isolatie waar nodig, de afgifte aangepast, en de warmtepomp samen met ventilatie geplaatst. Bekijk de dienstpagina ventilatie en warmtepomp of vraag een plaatsbezoek aan.