Stookolieketel vervangen door een warmtepomp: wat mag nog, wat kost het en wat met de tank?

Een stookolieketel vervangen door een warmtepomp kan in bijna elke woning, als het huis goed genoeg geïsoleerd is en de verwarming op lage temperatuur warm raakt. Vaak is het ook de enige weg: ligt er een aardgasnet aan uw gebouw, dan mag sinds 1 januari 2022 geen nieuwe stookolieketel meer geplaatst worden. Op een warmtepomp betaalt u van 2026 tot en met 2030 6% btw, en er is premie voor elke inkomenscategorie.

Hieronder staat wat de regels zeggen, wat er naast het toestel moet gebeuren, wat het kost en wat u met de oude tank doet.

Mag u een stookolieketel nog vervangen door een nieuwe?

Het stookolieketelverbod hangt af van wat er in uw straat ligt:

Herstellen mag wel. Gaat er een klein onderdeel stuk, dan mag de installateur het vervangen. Moet het ketellichaam zelf vervangen worden, dan geldt dat als een nieuwe ketel, en die mag er niet meer komen als er aardgas aan het gebouw ligt. Of uw woning aansluitbaar is, ziet u in de tool van Fluvius. Wie het verbod overtreedt, riskeert volgens Vlaanderen een boete van 3.000 euro plus 2.000 euro per gebouweenheid.

Ook waar een nieuwe stookolieketel nog mag, valt de rekening anders uit dan vroeger. Het fossiele deel van een verwarming, de ketel, de rookgasafvoer, de tank en de branders, gaat bij renovatie sinds 29 juli 2025 aan 21% btw. Een premie voor een nieuwe ketel bestaat niet.

Is uw woning klaar voor een warmtepomp?

Woningen op stookolie zijn vaak oudere, vrijstaande huizen buiten de dorpskern, met radiatoren die op hoge temperatuur werken. Een warmtepomp levert warmte op lage temperatuur. Daarom zet Vlaanderen de stappen in deze volgorde: eerst isoleren, dan de verwarming op lage temperatuur laten werken, en pas daarna het toestel kiezen.

U test het zelf met de stookolieketel die er nog hangt. Zet op een winterdag de aanvoertemperatuur op 50 graden en kijk of het huis 's ochtends snel genoeg warm wordt en overdag comfortabel blijft. Lukt dat, dan is uw afgifte klaar. Lukt het niet, dan isoleert u eerst of past u de radiatoren aan. Hoe dat werkt, met de temperaturen per type radiator, staat in de gids warmtepomp in een bestaande woning.

Wat moet er naast het toestel gebeuren?

De overstap van stookolie naar warmtepomp is meer dan een toestel wisselen. Reken op deze posten:

• Isolatie waar het meest verloren gaat. Een dak zonder isolatie of enkel glas vraagt een groter toestel. Eerst isoleren maakt de warmtepomp kleiner en goedkoper.
• De afgifte. Grotere radiatoren of ventilo-convectoren in de koudste kamers, of vloerverwarming waar de vloer toch open gaat.
• De technische ruimte. Het binnendeel, de boiler en soms een buffervat hebben plaats nodig. De ruimte waar de ketel of de tank stond, is daar vaak geschikt voor.
• De buitenunit. Vrijgesteld van vergunning in de tuin, op een gevel of op een plat dak tot op 2 meter van de perceelsgrens, sinds 1 maart 2026 ook aan de voorgevel.
• De tank. Die moet buiten gebruik gesteld worden, zie verder.

Plan isolatie en warmtepomp samen. Een luchtdichter huis vraagt goede ventilatie, en de kanalen leggen gaat het makkelijkst als vloeren of plafonds toch open liggen. Wat het oplevert op uw EPC, toont de EPC-berekening als eerste indicatie.

Wat doet u met de stookolietank?

Een stookolietank voor de verwarming van een woning, kleiner dan 5.000 kg, moet binnen 36 maanden na de buitengebruikstelling leeggemaakt en gereinigd worden. Wat daarna volgt, hangt af van de plek:

Kan een ondergrondse tank niet weg, dan moet de technicus op zijn attest uitleggen waarom. Een verwijderde tank mag alleen met een attest van buitengebruikstelling als schroot of kunststofafval afgevoerd worden. Bewaar dat attest bij de papieren van de woning.

Het verwijderen of buiten gebruik stellen van de tank krijgt 6% btw, maar alleen als het deel uitmaakt van een omvangrijke renovatie die aan alle voorwaarden voor het verlaagde tarief voldoet.

Wat kost de overstap van stookolie naar een warmtepomp?

Er bestaat geen officiële prijslijst. De bruikbaarste sectorcijfers:

Het verschil tussen die twee laatste regels is de reden om eerst te isoleren: een woning die minder warmte verliest, heeft een kleiner toestel nodig. Daarbij komen in een huis op stookolie vaak de aanpassing van de radiatoren en de tank. Hoe u een offerte per post leest, staat in de gids wat kost een warmtepomp. Voor een eerste indicatie van een renovatie met warmtepomp is er de rekentool.

Welke premie en btw krijgt u?

Btw. Van 2026 tot en met 2030 betaalt u 6% op de levering met plaatsing van een warmtepomp, als u eindverbruiker bent en de woning hoofdzakelijk privé dient. De regeling geldt niet voor een hybride warmtepomp. Leidingen en radiatoren blijven bij renovatie aan 6%. Of uw werken aan het verlaagde tarief kunnen, toetst u met de btw-check.

Premie. Mijn VerbouwPremie geeft voor een lucht-waterwarmtepomp een vast bedrag per inkomenscategorie:

Voor wie van stookolie komt, telt een detail: in categorie drie en vier valt de premie tot 50 procent hoger uit in een gebied zonder aardgas. De woning moet voor 1 januari 2014 op het elektriciteitsnet aangesloten zijn, een Rescert-gecertificeerde installateur plaatst of valideert de installatie, en de afgiftetemperatuur is maximaal 55 graden. Aanvragen kan tot en met 31 december 2027. Welke premie u in uw categorie krijgt, rekent de premiecheck uit.

Hoe pakt u de overstap aan?

• Kijk of er aardgas aan uw gebouw ligt. Dat bepaalt of een nieuwe stookolieketel nog mag en of de premie hoger uitvalt.
• Doe de test op lage temperatuur met de ketel die er hangt.
• Laat het warmteverlies van de woning berekenen. Dat getal bepaalt het vermogen van de warmtepomp.
• Beslis wat er eerst geïsoleerd wordt en welke radiatoren groter moeten.
• Plan de tank mee, zodat de technische ruimte vrij is als de warmtepomp komt.

SN Group plaatst en coördineert de installatie: de isolatie, de aanpassing van de afgifte, de warmtepomp en de ventilatie in een planning, met een vast aanspreekpunt. Bekijk de dienstpagina ventilatie en warmtepomp of vraag een vrijblijvende offerte aan. Verwarmt u met aardgas, lees dan de gids gasketel vervangen door een warmtepomp.