Totaalrenovatie stappenplan: wat gebeurt er wanneer?

Een totaalrenovatie verloopt in zes fases, en de volgorde ligt grotendeels vast: wat later komt, rust op wat eerst gebeurt. Bij SN Group duurt het geheel gemiddeld 6 tot 12 maanden van strip tot oplevering. Ongeveer 2 tot 4 maanden daarvan kan u er niet wonen. Voor de werken begint, ligt er een voorbereiding met vergunning, btw en asbest die u beter niet onderschat.

Wat is een totaalrenovatie?

Bij een totaalrenovatie gaat de woning tot op de ruwbouw. Alleen de draagmuren en de fundering blijven. Daarna worden technieken, isolatie, ramen en afwerking volledig vernieuwd, met het comfort en de energieprestatie van een nieuwe woning. Wie alleen het dak, de ramen of de badkamer aanpakt, doet een deelrenovatie.

Wat moet u regelen voor de werken beginnen?

Het EPC en de renovatieplicht. Kocht u sinds 1 januari 2023 een woning met label E of F, dan moet ze binnen 6 jaar na de akte minstens label D halen. Een totaalrenovatie lost dat in een keer op. Plan de werken zo dat het nieuwe EPC binnen die termijn klaar is.

De vergunning. Een binnenverbouwing zonder functiewijziging en zonder extra woning is vrijgesteld. Sinds 1 maart 2026 geldt de vrijstelling ook voor werken aan alle gevels, zolang de energieprestatie niet verslechtert en het volume gelijk blijft. Gaan er dragende muren weg, dan geldt de vrijstelling sinds 5 september 2026 alleen met een architect voor ontwerp en controle. Breidt u uit, dan is een vergunning nodig. In de vereenvoudigde procedure beslist de overheid binnen 60 dagen, in de gewone procedure binnen 105 dagen.

Asbest. Voor renovatie- of sloopwerken moet vooraf een destructieve asbestinventaris van de werkzone opgemaakt worden. Asbest dat pas bij de afbraak bloot komt, staat er ook in.

De btw. Voor 6% moet de woning ouder dan 10 jaar zijn. Laat vooraf bepalen welke dragende muren blijven: 50% van de dragende structuur moet behouden blijven, gemeenschappelijke muren niet meegerekend.

De aannemer regelt de rest. De aangifte van werken bij de RSZ is verplicht vanaf 30.000 euro exclusief btw, of 5.000 euro met een onderaannemer. Komen er twee of meer aannemers op de werf, dan is een veiligheidscoördinator verplicht.

Welke fases doorloopt een totaalrenovatie?

De fases tellen niet zomaar op tot de totale duur. Tussen de fases zitten droogtijden (chape en pleisterwerk), levertijden voor ramen en keuken, en de wachttijd op nutsaansluitingen.

Waarom ligt de volgorde vast?

Elke fase beschermt of draagt de volgende. Na het strippen ziet u voor het eerst de echte staat van balken, muren en fundering, en pas dan kan de structuur hersteld worden. De technieken komen voor de isolatie en de pleister, omdat leidingen en kabels in muren en vloeren lopen. De ramen komen samen met de isolatie, zodat de aansluiting luchtdicht wordt. De afwerking komt als laatste, zodat niets nieuw beschadigd raakt.

Wie in een fase iets wijzigt, schuift de rest op. Een stopcontact verplaatsen kost tijdens de techniekfase weinig, na de pleister veel.

Wanneer kan u niet in de woning wonen?

Tijdens de strip, de structurele werken en de technieken is de woning niet bewoonbaar: geen water, geen verwarming, geen veilige elektriciteit en veel stof. Bij SN Group duurt dat ongeveer 2 tot 4 maanden. Tijdens de isolatie en de afwerking kan u soms al terugkeren, terwijl het werk in andere ruimtes doorloopt. Plan een tijdelijke woonplek voor de hele onbewoonbare periode, met wat marge.

Wat gebeurt er na de oplevering?

Het nieuwe EPC. Een EPC is 10 jaar geldig. Na een totaalrenovatie laat u een nieuw opmaken: het toont het nieuwe label en is het bewijs voor de renovatieplicht.

De EPB-aangifte. Was het een ingrijpende energetische renovatie, waarbij minstens 75 procent van de buitenschil geïsoleerd werd en de verwarming volledig vervangen, dan geldt een E-peil van E60. De EPB-verslaggever dient de aangifte in.

De premies. Mijn VerbouwPremie vraagt u aan binnen 2 jaar na de laatste factuur. Voor dak, muur, vloer en ramen geldt ze alleen voor inkomenscategorie 3 en 4; inkomenscategorie 1 en 2 krijgen alleen nog een premie voor een warmtepomp.

Het asbestattest. Verkoopt u later een woning van voor 2001, dan is een asbestattest nodig. Bewaar daarom de inventaris van voor de werken en de bewijzen van verwijdering.

Hoe begint u?

Een stappenplan begint met een prijs. In de gids over totaalrenovatie prijs per m² staat wat een totaalrenovatie kost en waar het verschil tussen offertes vandaan komt. Voor een smal stadshuis is er een uitgewerkt voorbeeld: totaalrenovatie van een rijwoning. Daarna volgt een plaatsbezoek, waarna u een planning per fase krijgt.

Op de pagina totaalrenovatie in Gent ziet u het traject van SN Group per fase.